60548002 361684998027962 9217567856705667072 n

 

سەرەتای دەست پێکردنی خۆپێشاندانی نارەزایەتی خوێندکارانی زانکۆ: دوای سەری ساڵی نوێ واتا ١٣٩٨ی ھەتاوی زەختێکی یەک جار زۆر لە لایەن رژیم لەسەر چینی خوێندکار بەتایبەت کچان بە بۆنەی حیجابی زۆرە ملی دەستی پێ کرد کە بوو بە ھۆی دەربڕین و کۆبوونەوەکانی نارزایەتی خویێندکاڕانی زانکۆ بە گەڵاڵەی عیفاف و حیجاب.

خوێندکارانی خۆپیشاندەر رۆژی دووشەمە ٢٣ بانەمەر لە زانکۆی تاران بۆ نارزایەتی دژی حیجابی زۆرەملێی و بوونی گەشتی ئیرشاد لە زانکۆ کۆبوونەوەیان گرت.وا دیارە کۆبوونەوەکانی ئەمرۆی خوێندکارانی زانکۆ بە پلانەکانی حیجابی زۆرەملێی کە بە بۆنەی ئەو گەڵاڵەیە کە ھەفتەی رابردوو لە زانکۆکان دا ئیجرایی بووە و راسپاردنەکانی ژن و گەشتەکانی ئیرشادی زانکۆ بۆ بابەتی حیجاب و پۆشەمەنی خوێندکاران دەست تێ وەردان کردووە رووی داووە.

خوێندکارانی زانکۆی تاران لە پێوانی ھەفتەی رابردوو شاھیدی حزوور و جێگیر بوونی ھێزەکانی پارێزگاری جەستەیی(فیزیکی) لە گەڵ راسپاردنەکانی رابردوو بە ھۆی دەستێ وەردان لە دەستوورەکانی پۆشەمەنی خۆیان بوون.
ئەم ھەوڵی زانکۆ کە دەست درێژی روون بە چوارچێوەی تایبەتی خوێندکاران و پێشێل کڕدنی راستەوخۆێ مافەکانی مرۆڤ و ستەمی ئاشکرا دژی ژنانی خوێندکارە کە لە کۆبوونەوە و ئەنجوومەنەکانی خوێندکاری لەگەڵ نارزایەتیەکی زۆر رووبەروو بووە.

بە دوای ئەم خۆپیشاندانی نارزایەتی خوێندکاڕانی زانکۆ بە ھۆڵی نمایشی زانینگە(دانشکدە) ھونەرەکانی جوانکاری رۆیشتن و خوازیاری وڵامدانەوەی رئیس و سکرتێری زانکۆ بوون بەڵام لە وڵام دانەوەی ئەوان ھێزەکانی بەسیجی زانکۆ پەلاماری بە خوێندکارانیان دا و خوێندکارانیان لێدان و کۆتان سەرکۆت کرد.
خوێندکارانی زانکۆی تاران لە پێوانی ھەفتەی رابردوو شاھیدی حزوور و جێگیربوونی جاشەکانی بەسیجی ژن لە گەڵ راسپاردنەکان بە بۆنەی زیاد کردنی دۆخی ترس لە زانکۆ و دەستێوەردان لە ئەمری پۆشەمەنی کچانی خوێندکار و ئیجرای گەڵاڵەی سەرکۆت بۆ حیجابی زۆرەملێی بوو.ھێزەکانی ئەمنێەتی بۆ ئیجرای یاساکانی کۆمیتەی دیسیپلین(کمیتە انضباتی) و سەرکۆتی خوێندکاران بە تایبەت کچان لە زانکۆ جێگیر بوون.

ئەم ھەوڵی دەسڵات دارانی زانکۆ دەستدرێژی ئاشکرا بە چوارچێوەی تایبەتی خوێندکاران،دژی راستەوخۆی مافەکانی مرۆڤی و سەرکۆت و ستەم دژی کچانی خوێندکارە کە بە نارزایەتی بەربڵاوی خوێندکارانی زانکۆی تاران رووبەروو بووە.

ھەمچین پێکدادانێ تەنێا دەبێتە ھۆی ساز بوونی ئاڵۆزی لە دۆخی زانکۆ و تێکدانی بەستەرەکانی عقڵانیەت،ئەویش لەم رۆژانە کە زانکۆ زیاتر لە جاران پێویستی بە ئارامش و ھەم زیستی ئاشتی خوازانەی کۆمەڵەکانی جوارواوجۆری ئیدێۆلۆژیک و شێوازەکانی جورواوجۆری ژیانە.ئەم شێوازی نوێ لەبارەی پۆشەمەنی خوێندکاران بە خۆپێشاندانی نارزایەتی لە زۆربەی زانکۆکانی وڵات ھاوکات بووە.

فیلمەکانی بڵاو بوونەوە لە خۆپێشاندنەکان نیشان دەدات کە ئەندامانی بەسیجی خوێندکاری لە ئامفی تاتری زانینگە(دانشکدە) ھونەرەکانی جوانکاری بە پەلاماری خوێندکارانی نارازیان داووە .

لە ھەفتەکانی رابردوو زانکۆی تاران سنوورداری و زەختەکانی دژی ئەو دەستە لە خوێندکاران کە بە بروای ئەوان حیجابی ئیسلامی لەبەرچاو ناگرن زیادی کردووە کە ھەر ئەم مسالە بۆتە ھۆی دەربرینی نارزایەتی خوێندکاران.

حزووری بەھەستی خوێندکاران کە دژی ئەم گەڵاڵەی حیجابی زۆرەملێی لە زانکۆکان دروشمیان لەسەر ئەدا کە لافیتەکانێ(پلاکارد) کە لە دەستی خوێندکاران بوو کە لە گرینگترینیان دەتوانێن بەم درووشمە ئێشارە بکەین"ئازادی ھەڵبژاردن مافی ئێمەیە" "ازادی انتخاب حق ماست".

ئەم کۆبوونەوەی نارزایەتیەی کە بە تووندتوتیژی کێشرا بو بە ھۆی لێدان زۆربەی خۆێندکاران لە لایەن لیباس شەخسیەکان و حراسەتی زانکۆ و راسپاردنەکانی ئەمنیەتی.

پلانەکانی کۆنترۆڵی پۆشەمەنی شارۆمەندان و سنووردارکردن کە دژی ژنان لە ئێران ئیجرا دەبێ ھەمووکات بە رخنەی ناوەندەکانی مەدەنی و رێکخراوەکانی داکۆکی مافی مرۆڤ رووبەرو بووە.

ئەگەرچی ھۆکاری سەرەکی ئەم خۆپیشاندانە لە حاڵەتی گشتی گرانی و فەسادی بەربڵاوی ماڵی و ئێداری لە ئێران سەرچاوە دەگرێ وە ھەروەھا لە رەوتی ئەم کۆبوونەوە و ئیعترازانە لە زۆربەی شارەکانی دەستی پێ کردووە دەبێتە ھۆی ئەوە کە خەڵک وردە وڕدە بەرو لای داخوازیەکانی کۆمەڵایەتی و سیاسی وەکوو گۆرینی رژیم ھان بدێرێن و ئەم بزووتنەوە و نارزایەتیە کە لە چینی خوێندکاری کۆمەڵگا دەستی پێ کردووە ھەرچەن کە درووشمەکانیان لە بیدایەت زیاتر نەتەوەکانی وڵات کە لە مانگەکانی رابردوو بە ھۆی باردۆخی خەراپی مەعیشەتی و ئابووری کە ھۆکارەکەی ئەم رژیمی دیکتاتۆریە کەمی کردووە و ھەڵاوسان(تورم) بەرەو سەرەوە رۆیشتووە ،خوێندکاران لە کۆبوونەوە نارزایەتیەکانی رابڕدووی خۆیان بە درووشمەکانی کە دەیاندا کە ھۆکارەکەی ھەڵاواردنی زیاد لە حەد دژی ژنان کە نیوەی کۆمەڵگا پێکدێنێ لە زانکۆ نارزایەتیان دەست پێ کردووە،و دەست پێ کردنی ھەمچین بزووتنەوەیەک دەتوانێ وردە وردە داخواژکزیەکانی نەتەوەکانی ئێران بەدی بێنێ.

ڕێبوار مەسعوودی